Okiem eksperta na finanse osobiste
Okiem eksperta na finanse osobiste

Faktoring – co to jest, jakie są rodzaje i ile kosztuje?

Co to jest faktoring? Kiedy warto z niego skorzystać? Jak ocenić koszty i jak wybrać najlepszą ofertę? – choć jak pokazują dane PZF, z roku na rok faktoring cieszy się coraz większym zainteresowaniem, to wielu przedsiębiorców nadal nieufnie podchodzi do tej formy finansowania lub nie wie na czym ona polega. W poniższym poradniku znajdziesz odpowiedzi na wszystkie nurtujące Cię pytania!
Faktoring – co to jest, jakie są rodzaje i ile kosztuje?

Sytuacja idealna dla Twojego biznesu to taka, w której sprzedajesz swoje produkty lub usługi za gotówkę, a swoim dostawcom płacisz w odroczonym terminie – niestety, rzeczywistość jest zgoła inna. Z reguły swoje towary lub usługi sprzedajesz swoim kontrahentom z przesuniętym terminem płatności, czyli na kredyt. Efekt? Zostajesz z fakturami, przychód Twojej firmy rośnie, poprawia się jej wynik finansowy, a Ty nie masz pieniędzy na wypłaty dla pracowników, zapłacenie podatków itp., bo tracisz płynność.

Co możesz zrobić w takiej sytuacji? Możesz zaoferować swoim odbiorcom mniej korzystne warunki spłaty i krótsze terminy płatności. Niestety, część z nich poszuka sobie innych dostawców. Możesz też opóźnić płatność zobowiązań wobec własnych dostawców. To, niestety, również pociągnie za sobą konsekwencje: otrzymasz gorsze warunki kupna, stracisz rabaty, a w najgorszej sytuacji – dostawców.

Jeśli nie chcesz sobie popsuć relacji ani z odbiorcami, ani z dostawcami Twoich towarów, ale musisz rozwiązać problem braku gotówki, to możesz sięgnąć po faktoring.

Co to jest faktoring?

Faktoring to usługa finansowania działalności przedsiębiorstwa, która polega na skupowaniu przez wyspecjalizowane instytucje (faktorów) wierzytelności z tytułu sprzedawanych usług lub produktów od firm (faktorantów). W ramach tej usługi firmy faktoringowe świadczą też usługi dodatkowe, np. związane z obsługą tych wierzytelności. Faktoring może być alternatywą dla kredytu czy ubezpieczenia wierzytelności.

FaktorCechyWniosek

Smeo

  • Koszt finansowania pierwszej faktury to 1% jej wartości, czyli jedynie 50 zł za finansowanie faktury o wartości 5000 zł.
  • Finansowanie faktur o łącznej wartości od 500 do 250 000 zł na okres 5-90 dni,
    bez wymogu posiadania zdolności kredytowej, ani stałych przychodów
  • Wniosek online bez zbędnych dokumentów

Sprawdź

Aforti Factor

  • Minimum formalności (wystarczy sam wniosek)
  • Finansowanie do 100% wartości faktury od wartości 100 do 150 000 zł
    na okres do 90 dni
  • Opłaty naliczane w systemie dziennym

Sprawdź

eFaktoring NFG

  • Błyskawiczne finansowanie faktur już w 15 minut
  • Finansowanie do 100% wartości faktur z limitem finansowania od 200 nawet do 25 000 zł
    na okres 30, 60 lub 90 dni
  • Bez informowania kontrahenta!


Sprawdź

Finces

  • Do 5000 zł dla nowych klientów za 0 zł do 30 dni!
  • Druga faktura za 0,8% do 5 000 zł do 30 dni!
  • Finansowanie faktur w kwocie brutto od 500 do 50 000 zł na okres 30, 60, 90 lub 120 dni

Sprawdź

Faktoria

  • Finansowanie sprzedaży i zakupów
  • Poziom finansowania do 100% wartosci faktur do 30 000 zł do 90 dni

Sprawdź

IdeaMoney Faktoring

  • 2,3% prowizji miesięcznie lub od 0,99 zł w abonamencie
  • od pierwszego dnia działalności
  • cesja cicha i wypłata do 100% wartości faktury dla faktur od 100 zł
  • limit faktoringowy od 10 000 do 300 000 złotych
  • Cały proces bez wychodzenia z domu

Sprawdź

Finiata

  • finansowanie od 1 000 zł do 100 000 zł
  • wypłata w 10 minut
  • koszt od 1,43% miesięcznie
  • okres spłaty do 6 miesięcy

Sprawdź

Podmioty faktoringu to faktor, faktorant i dłużnik.

  • Faktor, zazwyczaj bank lub firma faktoringowa, odkupuje wierzytelności od firm (faktorantów) i zajmuje się ich obsługą.
Kto świadczy usługi faktoringowe?

  • BANK, który posiada je ofercie obok usług bankowych,
  • FIRMA FAKTORINGOWA, która specjalizuje się w tej dziedzinie,
  • INNE FIRMY, które nie są ani bankami, ani firmami faktoringowymi, a usługi faktoringowe świadczą obok innych usług (np. firmy windykacyjne czy firmy outsourcingowe).
  • Faktorant to przedsiębiorca, który chce skorzystać z usług firmy faktoringowej. Swoje wierzytelności z tytułu sprzedanych towarów lub usług przekazuje faktorowi, by w ten sposób szybciej otrzymać zapłatę.
  • Dłużnik to kontrahent, który kupił od towar lub usługę z odroczonym terminem płatności. Nie jest on stroną umowy faktoringowej – oznacza to, że warunki zapłaty, na które umówił się z faktorantem nie ulegają zmianie po podpisaniu umowy faktoringowej, z reguły nawet o tym nie wie (patrz: Rodzaje faktoringu → faktoring otwarty, półotwarty i tajny).

By zaistniała możliwość skorzystania z usługi faktoringu, muszą istnieć trzy podmioty (faktor, faktorant i dłużnik), a umowa zawierana jest między dwoma – faktorem i faktorantem. Jeśli faktorant będzie miał wierzytelności, które zdecyduje się sprzedać faktorowi, a on  podejmie decyzję o ich zakupie – to można podpisać umowę. Kontrahent nie będzie miał na to żadnego wpływu, najpewniej nawet się o tym nie dowie.

Jakie wierzytelności można przekazać faktorowi?

  • pieniężne,
  • krótkoterminowe – termin płatności od 14 do 210 dni,
  • z obrotu gospodarczego,
  • z tytułu sprzedaży towarów lub usług,
  • istniejące, przyszłe, niewymagalne/ wymagalne, bezsporne.

FAKTORING W LICZBACH

  • 9 tys. – tyle firm korzysta z usług firm faktoringowych zrzeszonych w PZF
  • 185 mld zł – wartość wierzytelności powierzonych w 2017 r. firmom faktoringowym zrzeszonym w  PZF
  • 10,2 mln – liczba faktur powierzonych w 2017 r. firmom faktoringowym zrzeszonym w PZF

Źródło: Raport Polskiego Związku Faktorów, 2017 r.

Jakie są rodzaje faktoringu?

Firmy faktoringowe oferują wiele różnych rozwiązań w umowach, co pozwala wyróżnić różne formy faktoringu z uwagi na:

Zakres ryzyka przejmowanego przez faktora

  • faktoring właściwy – firma faktoringowa bierze na siebie pełne ryzyko niewypłacalności dłużnika (wyjątkiem jest tu złożenie przez dłużnika reklamacji lub zwrot towaru).
Co to dla Ciebie oznacza? Większe koszty i więcej dokumentów do przedłożenia.

Faktor, obliczając cenę usługi, będzie w nią wliczał koszty ryzyka, które w przypadku faktoringu właściwego są największe. Co więcej, będziesz musiał przedstawić informacje na temat swojej firmy i firmy partnera handlowego (dłużnika), m.in. sprawozdania finansowe, tak by faktorant mógł przeprowadzić analizę standingu finansowego firmy.

UWAGA: Często, z powodu dużego ryzyka, faktorzy zawierają umowy tylko z faktorantami, którzy są już jego klientami, wywiązują się ze swoich zobowiązań zawsze w terminie i udostępniają niezbędne informacje.

  • faktoring niewłaściwy – firma faktoringowa nie bierze na siebie ryzyka niewypłacalności dłużnika, ściąga tylko wierzytelności od dłużnika we własnym imieniu, ale na rachunek przedsiębiorcy. Jeśli dłużnik nie zapłaci, to wierzytelność jest z powrotem przenoszona na faktoranta, a ten musi zwrócić faktorowi zaliczkę wraz z kosztami.
Co to dla Ciebie oznacza? Większe ryzyko, ale niższe koszty usługi.

Ta forma będzie dla Ciebie mniej korzystna, jeśli dłużnik nie wywiąże się ze zobowiązania. Dlaczego? Sam będziesz musiał ponieść koszty i wziąć na siebie ryzyko niewypłacalności: zostaniesz z wierzytelnością i będziesz musiał zwrócić faktorowi otrzymaną zaliczkę. Plusem tej formy faktoringu będą jednak niższe koszty prowizji niż w przypadku faktoringu właściwego.

  • faktoring mieszany – to połączenie faktoringu właściwego i niewłaściwego; w tym przypadku to Ty razem z firmą faktoringową w odniesieniu do poszczególnych dłużników ustalacie kwoty, do których firma faktoringowa przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności. Po przekroczeniu tej kwoty faktor może przenieść ryzyko niewypłacalności na Ciebie.

Moment otrzymania zapłaty za sprzedaną wierzytelność

  • faktoring dyskontowy (przyśpieszony) – zaraz po podpisaniu umowy i przedstawianiu faktury do wykupu otrzymasz od firmy faktoringowej płatności z tytułu przekazanej wierzytelności.
Co to dla Ciebie oznacza? Od razu otrzymujesz pieniądze za fakturę.
Płatność ta jest pomniejszona o prowizję faktora, z reguły sięga 90 proc. wartości wierzytelności.
  • faktoring zaliczkowy (awansowy) – po podpisaniu umowy faktoringowej i przedstawieniu kopii faktury firma faktoringowa wypłaci Ci zaliczkę, a w momencie uregulowania płatności przez dłużnika otrzymasz resztę kwoty, oczywiście pomniejszoną o opłatę na rzecz faktora.
Co to dla Ciebie oznacza? Pieniądze za fakturę otrzymujesz w dwóch transzach. Kwota zaliczki może być różna, najczęściej wynosi od 50 do 80 proc. wartości wierzytelności.

UWAGA: Ten rodzaj umowy firmy faktoringowe proponują zaufanym faktorantom, jeśli nie mają wystarczających informacji na temat sytuacji finansowej dłużnika.

  • faktoring wymagalnościowy – po podpisaniu umowy i przedstawianiu faktury nie otrzymasz ani całej kwoty, ani zaliczki. Pieniądze z tytułu przekazanej faktury otrzymasz dopiero wtedy, kiedy dłużnik ureguluje wierzytelność lub w innym umownym terminie.
Co to dla Ciebie oznacza? Pieniądze za fakturę otrzymujesz dopiero po uregulowaniu jej przez dłużnika.

Na ten rodzaj umowy zdecyduj się, jeśli zależy Ci na skuteczności w ściąganiu należności, a nie na wcześniejszym otrzymaniu płatności.

Moment zawiadomienia dłużnika o umowie

faktoring otwarty (jawny, notyfikowany) – zaraz po podpisaniu przez Ciebie umowy dłużnik zostaje poinformowany o tym fakcie, najczęściej informację o tym przekazuje faktor.

faktoring półotwarty (półjawny) – dłużnik zostaje poinformowany o zawarciu umowy faktoringowej w chwili wezwania go przez faktora do zapłaty.

faktoring tajny (cichy, nienotyfikowany) – dłużnik nie zostaje poinformowany o zawarciu umowy faktoringowej.

RODZAJE FAKTORINGU – PODSUMOWANIE

KRYTERIUMRODZAJE FAKTORINGU
Stopień ryzyka przyjmowanego przez faktora
  1. właściwy (pełny)
  2. niewłaściwy (niepełny)
  3. mieszany
Moment otrzymania zapłaty
  1. dyskontowy (przyśpieszony)
  2. zaliczkowy (awansowy)
  3. wymagalnościowy
Moment zawiadomienia dłużnika
  1. otwarty (jawny, notyfikowany)
  2. półotwarty (półjawny)
  3. tajny (cichy, nienotyfikowany)
Zasięg terytorialny
  1. krajowy
  2. międzynarodowy
  • importowy
  • eksportowy
  • dwufazowy
Sposób komunikacji
  1. tradycyjny
  2. e-faktoring

Ile kosztuje faktoring?

Faktoring to usługa, której zakres ustalany jest indywidualnie, dlatego jej ostateczne koszty mogą się różnić – wszystko zależny między innymi od liczby finansowanych faktur, ich wielkości, ryzyka ponoszonego przez faktora czy jakości wierzytelności. Musisz się jednak liczyć z następującymi kosztami:

  • odsetki,
  • prowizja przygotowawcza – od 0,13 proc. kwoty przyznanego limitu zadłużenia,
  • prowizja administracyjna,
  • prowizja del credere, czyli prowizja za przejęcie przez faktora ryzyka niewypłacalności – 0,11,5 proc. wartości nabytych wierzytelności,
  • marża z tytułu usług dodatkowych – 0,34 proc.

Może się zdarzyć tak, że firma faktoringowa będzie pobierała tylko dwie opłaty – odsetki i prowizję. Nie oznacza to jednak, że jej usługi będą tańsze. Po prostu koszty będą rozłożone inaczej. W takim przypadku na prowizję będą się składały: koszty prowizji przygotowawczej, administracyjnej, del credere oraz marża za usługi dodatkowe.

Co wpływa na koszt faktoringu?

Opłata na rzecz faktoraCo wpływa na jej koszt?
ODSETKI
  • okres finansowania wierzytelności – im dłuższy, tym wyższe
  • kwota wierzytelności – im wyższa, tym wyższa
  • wysokość stopy procentowej

UWAGA: Odsetki mogą być pobierane z góry, tzw. odsetki dyskontowe (pobierają je z reguły banki), lub z dołu, raz w miesiącu (pobierają je z reguły firmy faktoringowe). Odsetki pobierane z dołu są zazwyczaj wyżej oprocentowane.

PROWIZJA PRZYGOTOWAWCZA
  • kwota limitu faktoringuim wyższa, tym stopa procentowa prowizji niższa
  • stopa procentowa prowizjizależy od kwoty limitu oraz pracochłonności oceny wniosku i przygotowania umowy

Na pracochłonność ma wpływ: liczba dłużników, ich status prawny, dostępność informacji na ich temat, Twoja dotychczasowa historia współpracy z faktorem, status prawny Twojej firmy, specyfika transakcji, kompletność dokumentacji.

PROWIZJA ADMINISTRACYJNA
  • kwota wierzytelnościim wyższa, tym stopa procentowa prowizji niższa
  • stopa procentowa prowizji – zależy od kwoty wierzytelności oraz pracochłonności obsługi transakcji

Na pracochłonności ma wpływ: liczba i kwota wierzytelności, okres ich płatności, liczba faktur korygujących, zakres usług wykonywanych przez faktora.

UWAGA: Czasami firmy faktoringowe ustalają prowizję minimalną, ryczałtową – płaci się ją jeśli nie dostarczy się uzgodnionej wcześniej minimalnej liczby faktur.

PROWIZJA DEL CREDERE
  • kwoty wierzytelności – im wyższa, tym prowizja wyższa
  • stopa procentowa prowizji – zależy od kwoty wierzytelności oraz ryzyka transakcji

Na ryzyko transakcji ma wpływ: branża, liczba wierzytelności, ich kwota i okres płatności, liczba dłużników, ich wiarygodność i wypłacalność, Twoja dotychczasowa historia współpracy z dłużnikami.

MARŻA ZA USŁUGI DODATKOWE
  • zakres usługa
  • pracochłonność ich świadczenia

Co wpływa na koszt faktoringu? – Przykład

Firma przedstawia do wykupienia wierzytelność:

  • wartość: 50 000 zł
  • liczba dni do wykupu: 30 dni

Opłaty:

  • stopa dyskonta w stosunku rocznym: 10 proc.
  • prowizja administracyjna: 0,20 proc.
  • prowizja del credere: 0,25 proc.
  • zablokowana kwota wierzytelności: 10 proc.

Firma faktoringowa potrąca z kwoty wierzytelności:

  • dyskonto: 1 024 zł
  • prowizję administracyjną: 100 zł
  • prowizję del credere: 125 zł
  • na oddzielnym rachunku zostaje zablokowane 5 000 zł (zostanie zwrócone w momencie spłaty wierzytelności przez dłużnika)

Faktorant otrzymuje po przedstawieniu wierzytelności do wykupu 43 733 zł, 1 267 zł kosztuje go faktoring, a pozostałe środki trafiają na jego konto po uregulowaniu płatności przez dłużnika.

Koszt faktoringu: 1 267 zł

Zawieranie umowy faktoringowej – instrukcje krok po kroku

Nie korzystałeś z takich usług, dlatego nie wiesz, czego się spodziewać? Czułbyś się bezpieczniej, gdybyś wiedział, co Cię czeka, jakie dokumenty będziesz musiał przedstawić? To zrozumiałe, dlatego poniżej przedstawiamy Ci poszczególne etapy nawiązywania współpracy z faktorem.

Krok 1.  Rozmowa wstępna i ocena możliwości podpisania umowy faktoringowej

Nie kupuje się kota w worku, wiedzą o tym dobrze faktorzy, dlatego zanim zaproponują Ci warunki umowy i ostatecznie ją z Tobą podpiszą, będą się chcieli dowiedzieć jak najwięcej na temat Twojej firmy, branży, w której działasz, kontrahentów, z którymi współpracujesz, i wierzytelności, które będziesz chciał przekazać.  Po co? Po to, by ocenić ryzyko związane z nawiązaniem z Tobą współpracy, nakład pracy, potencjalne zyski i zaproponować Ci odpowiednie warunki umowy. Dlatego na tym etapie dla firmy faktoringowej najważniejsze będzie uzyskanie informacji na temat sytuacji prawnej i gospodarczej zarówno Twojej firmy, jak i biznesów prowadzonych przez Twoich kontrahentów-dłużników, oraz ryzyka, jakie wiąże się z nabyciem poszczególnych wierzytelności. Dzięki tym informacjom faktor będzie mógł wstępnie ocenić ryzyko, jakie będzie się wiązało z podpisaniem z Twoją firmą umowy i przedstawić listę dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku faktoringowego.

Krok 2. Wniosek o zawarcie umowy faktoringowej

Na tym etapie będziesz musiał przedstawić firmie faktoringowej niezbędną dokumentację na temat Twojego biznesu, kontrahentów-dłużników, zbywanych wierzytelności oraz złożyć wniosek, w którym określisz, na jaki okres chcesz zawrzeć umowę oraz co będzie jej przedmiotem (tzn. dane na temat Twojej firmy, towarów/usług czy planowanej liczby faktur). Pozwoli to firmie ocenić ryzyko nabycia od Ciebie wierzytelności, koszty ich obsługi i potencjalne zyski.

DOKUMENTACJA POTRZEBNA DO UMOWY FAKTORINGOWEJ

1. Dotycząca twojego biznesu

dokumentacja prawna

dokumenty założycielskie (akt notarialny spółki lub ewidencja działalności gospodarczej, zaświadczenie o nadaniu numeru REGON i aktualny wypis z rejestru handlowego), wypis z ksiąg wieczystych, tytuły własności, umowy najmu, pełnomocnictwa, informacje o koncesji (jeśli prowadzisz firmę, która tego wymaga) itp.

dokumentacja ekonomiczno-finansowa

informacje z banku o posiadanych rachunkach firmowych, wysokości obrotów i średnim stanie kont, zaciągniętych kredytach i terminowości ich spłat, a także o ogólnym stanie firmy,

sprawozdania finansowe, tj. bilans oraz rachunek zysków z ostatniego roku lub ostatnich trzech lat, informacja z ZUS o niezaleganiu z opłatami, informacja z US o niezaleganiu z podatkami,

informacje o posiadanych akcjach, udziałach czy udzielonych poręczeniach,

informacje na temat prowadzonego biznesu, tj. rynku zbytu, rynku zaopatrzenia, oferowanych produktach/ usługach, dystrybucji, konkurencji, polityce cenowej,

informacje na temat odbiorców Twoich towarów/ usług, tj. liczba odbiorców, przebieg dotychczasowej współpracy, wielkość należności, wartość i liczba planowanych wierzytelności.

2. Dotycząca wierzytelności, które chcesz przekazać faktorowi

dokumenty potwierdzające istnienie wierzytelności,

faktury VAT z potwierdzeniem odbioru lub wysłania towaru, umowy handlowe między Twoją firmą a dłużnikami.

3. Dotycząca twoich dłużników

dokumentacja finansowa,

sprawozdania finansowe, prognozy przyszłych sprawozdań finansowych, informacje o dotychczasowych obrotach z kontrahentami, z którymi masz zawarte kontrakty, informacje o warunkach płatności i terminowości ich realizowania, obrotach w bieżącym roku, zakresie współpracy z danym kontrahentem-dłużnikiem,

wartość sprzedaży,

terminowości regulowania płatności przez kontrahenta,

prognozowanej miesięcznej kwocie należności do faktorowania

ewentualnych przedpłatach, płatnościach natychmiastowych i płatnościach w odroczonym terminie.

UWAGA: Nie istnieje jeden szablon wniosku faktoringowego. Jego forma jest ustalana zawsze indywidualnie po wstępnej rozmowie z faktorem. Może przypominać wniosek kredytowy, może być również wykazem zbywanych wierzytelności. Wszystko zależy od rodzaju faktoringu, a przede wszystkim ryzyka, jakie ze sobą niesie konkretna umowa.

Krok 3. Ocena wniosku faktoringowego

Po złożeniu przez Ciebie wniosku i dostarczeniu niezbędnej dokumentacji firma faktoringowa zabiera się za wnikliwą analizę sytuacji Twojej firmy i Twoich kontrahentów-dłużników. Proces ten, podobnie jak analiza wniosku kredytowego w banku, jest dwuetapowy:

  • pierwszy etap, formalny, to analiza jakości przedłożonych przez Ciebie dokumentów; faktor sprawdza, czy niczego nie brakuje, czy złożone dokumenty są prawdziwie i poprawnie wypełnione.
  • drugi etap, merytoryczny, to po prostu bardzo dokładne badanie sytuacji ekonomicznej Twojej firmy i kontrahentów-dłużników oraz ocena ryzyka handlowego – faktor musi mieć pewność, że podpisuje umowę z solidną firmą.

Krok 4. Propozycja umowy faktoringowej

To bardzo ważny dla ciebie etap! Dlaczego? W propozycji umowy faktoringowej jest często wiele zapisów, które podlegają negocjacjom. By zmienić je na swoją korzyść, musisz jednak wiedzieć, co może być Twoją kartą przetargową:

  • dobra sytuacja ekonomiczna Twojej firmy,
  • dobra sytuacja sektora, w którym działasz,
  • długoletnia współpraca z kontrahentami-dłużnikami,
  • terminy dotychczasowych płatności mieszczące się w warunkach handlowych zaproponowanych w umowie,
  • jakość przedstawionej dokumentacji,
  • dobra dotychczasowa współpraca z faktorem.

Krok 5. Podpisanie umowy faktoringowej

Jeśli dotarłeś do tego etapu, to mamy nadzieję, że udało Ci się wynegocjować korzystne warunki współpracy z faktorem!

Literatura:

  1. Czarnecki, Faktoring jako instrument finansowania działalności MSP, PWN, Warszawa 2007 r.
  2. Grzywacz, Faktoring, wyd. 2, Difin, Warszawa 2005 r.
  3. Kreczmańska-Gigol, Faktoring w teorii i w praktyce, wyd. 3, Onepress, Warszawa 2007 r.
  4. Polski Związek Faktorów, Statystyki 2017, źródło: www.faktoring.pl, data dostępu: 10.05.2018 r.
Czy ten artykuł był pomocny?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *