Hipoteka przymusowa – czym jest i kiedy może powstać? Procedura, wpis i wykreślenie

Hipoteka przymusowa jest bardzo skutecznym narzędziem wierzycieli, którzy pragną zabezpieczyć spłatę długu swoich dłużników. Aby jednak wierzyciel uzyskał wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, konieczne jest postępowanie komornicze. O czym musi pamiętać wierzyciel, a o czym dłużnik?
Hipoteka przymusowa – czym jest i kiedy może powstać? Procedura, wpis i wykreślenie

Zgodnie z art. 109 ust. 1 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece „wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika”. Hipoteka przymusowa stanowi skuteczne zabezpieczenie interesów wierzyciela. Zostaje ustanowiona na mocy wyroku sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego. Zdarza się, że bywa nałożona także przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na osobę, która nie odprowadza składek ubezpieczeniowych.

Co to jest hipoteka przymusowa i jak działa?

Hipoteka bankowa zostaje ustanowiona na rzecz banku najczęściej w przypadku zakupu nieruchomości na kredyt, a czasem także zakupu droższego dobra ruchomego. To forma zabezpieczenia spłaty kredytu i obie strony wyrażają zgodę na jej ustanowienie (kredytobiorca i bank). Podobnym narzędziem zabezpieczającym spłatę wierzytelności jest hipoteka umowna, która może być ustanowiona na mocy umowy zawartej pomiędzy dwoma podmiotami na podstawie obopólnej zgody. Z kolei hipoteka przymusowa jest ustanawiana bez zgody dłużnika. O jej ustanowienie może ubiegać się wierzyciel w celu zabezpieczenia spłaty zobowiązania. O zastosowaniu tego narzędzia decyduje sąd w wyniku postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel ma prawo do wnioskowania o wprowadzenie zabezpieczania przymusowego w przypadku posiadania orzeczenia sądowego powstałego na skutek postępowania komorniczego, ugody sądu lub wyroku sądu polubownego, w niektórych przypadkach także postanowienia prokuratora. Możliwości te precyzyjnie definiowane są przez art. 777 Kodeksu Postępowania Cywilnego oraz art. 110 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Rodzajem tego zabezpieczenia jest hipoteka przymusowa łączna. Obejmuje ona nawet kilka nieruchomości dłużnika, których łączna wartość nie jest większa niż dług. Do 2011 roku w polskim porządku prawnym występowała także hipoteka przymusowa kaucyjna, jednak została zniesiona.

Hipoteka przymusowa – kto może być wierzycielem, a kto dłużnikiem?

Wierzycielem hipoteki przymusowej może być każdy podmiot, który na drodze postępowania sądowego otrzymał egzekucyjny wyrok wykonawczy umożliwiający wpis hipoteki. W przypadku przedsiębiorców i indywidualnych płatników ubezpieczeń społecznych wierzycielem może być Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS może ubiegać się sądowo o uzyskanie hipoteki przymusowej, jeśli płatnik nie płaci składek na ubezpieczenie społeczne.

Dłużnikiem w kontekście hipoteki przymusowej może zostać każdy, wobec kogo wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy i kto jest właścicielem nieruchomości mogącej stanowić zabezpieczenie spłaty długu.

Jak wykreślić hipotekę przymusową?

Wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wieczystej może odbyć się wyłącznie za zgodą wierzyciela. Powinna ona być przekazana na piśmie. Często oprócz zwrotu samego długu dłużnik ma obowiązek spłaty także wynikających z niego odsetek i innych ewentualnych kosztów. Po spłacie całości lub części długu (za zgodą wierzyciela) składa się wniosek do sądu o wykreślenie hipoteki przymusowej. Należy pamiętać, że podlega on opłacie sądowej wynoszącej kilkadziesiąt złotych.

Osoby, które dopiero szukają mieszkania, szczególnie powinny zwrócić uwagę na dział IV księgi wieczystej nieruchomości. To w niej znajdować się może wpis hipoteki przymusowej (lub innej). Taki wpis nie zostanie wykreślony tylko na podstawie zmiany właściciela, nieruchomość wciąż będzie zabezpieczała dług sprzedającego lokal. Z tego powodu mieszkania i domy mające taki wpis nie cieszą się zainteresowaniem klientów na rynku nieruchomości.

Powiązane artykuły

Na co zwrócić uwagę, wybierając produkt bankowy? Jak poradzić sobie w stresowych sytuacjach związanych z finansami osobistymi? Jak oszczędzać? Odpowiemy na każde pytanie dotyczące finansów i bankowości!
Ile powinien kosztować pierścionek zaręczynowy?

Ile powinien kosztować pierścionek zaręczynowy?

Zbliża się święto zakochanych, a co za tym idzie,...

więcej

    Utopione pieniądze, czyli efekt latte

    Utopione pieniądze, czyli efekt latte

    Zapewne nie zarabiasz tyle, ile chcesz, ale na tyle...

    więcej

    Brutal w białych rękawiczkach, czyli czym jest przemoc ekonomiczna?

    Brutal w białych rękawiczkach, czyli czym jest przemoc ekonomiczna?

    Przemoc ekonomiczna wydaje się nowym pojęciem, mimo że najprawdopodobniej...

    więcej

    Gdzie sprzedać używane ubrania? A może lepiej oddać za darmo?

    Gdzie sprzedać używane ubrania? A może lepiej oddać za darmo?

    Masz w szafie ubrania, których nie nosisz? Odkładasz kolejne...

    więcej

      10 rzeczy, których nie było w poprzedniej dekadzie, a które dziś są naszą rzeczywistością

      10 rzeczy, których nie było w poprzedniej dekadzie, a które dziś są naszą rzeczywistością

      Uwielbiam noworoczne podsumowania minionych lat, szczególnie, gdy można to...

      więcej

      Prezent na roczek dla chłopca lub dziewczynki – co warto kupić?

      Prezent na roczek dla chłopca lub dziewczynki – co warto kupić?

      Szukasz prezentu na roczek dla chłopca lub dziewczynki? Pośród...

      więcej

      Thermomix – ile kosztuje i czy warto go kupić?

      Thermomix – ile kosztuje i czy warto go kupić?

      Gotuje, blenduje, sieka, uciera, miesza, waży, podgrzewa – to...

      więcej

      Prezenty dla Mamy – co kupić na różne okazje?

      Prezenty dla Mamy – co kupić na różne okazje?

      Ukochane osoby pragniemy obdarzać szczególnymi prezentami. Niezależnie od okazji,...

      więcej

      Pomysły na prezent dla niej czyli co kupić kobiecie, żonie lub dziewczynie na święta
      W co i jak inwestować pieniądze? – poradnik dla początkujących

      W co i jak inwestować pieniądze? – poradnik dla początkujących

      Inwestowanie na giełdzie papierów wartościowych wielu osobom może się...

      więcej

      Leasing konsumencki dla osób fizycznych – na samochód i nie tylko. Czy warto z niego skorzystać?
      Odwrócona hipoteka – kredyt hipoteczny, w którym to instytucja bankowa staje się kredytobiorcą

      Odwrócona hipoteka – kredyt hipoteczny, w którym to instytucja bankowa staje się kredytobiorcą

      Odwrócona hipoteka, czyli odwrócony kredyt hipoteczny, to produkt bankowy...

      więcej

      Ulga odsetkowa – kto może być beneficjentem i jak ją obliczyć? Czy ulga odsetkowa wciąż istnieje?
        Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

        Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

        Opole zajęło 10 miejsce w rankingu Najlepsze miasta dla...

        więcej

        Lakierowanie samochodu – ceny orientacyjne dla różnych wariantów. Czy warto zdecydować się na lakierowanie auta?

        Dodaj komentarz

        Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *