Hipoteka przymusowa – czym jest i kiedy może powstać? Procedura, wpis i wykreślenie

Hipoteka przymusowa jest bardzo skutecznym narzędziem wierzycieli, którzy pragną zabezpieczyć spłatę długu swoich dłużników. Aby jednak wierzyciel uzyskał wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, konieczne jest postępowanie komornicze. O czym musi pamiętać wierzyciel, a o czym dłużnik?
Hipoteka przymusowa – czym jest i kiedy może powstać? Procedura, wpis i wykreślenie

Zgodnie z art. 109 ust. 1 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece „wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika”. Hipoteka przymusowa stanowi skuteczne zabezpieczenie interesów wierzyciela. Zostaje ustanowiona na mocy wyroku sądowego w ramach postępowania egzekucyjnego. Zdarza się, że bywa nałożona także przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na osobę, która nie odprowadza składek ubezpieczeniowych.

Co to jest hipoteka przymusowa i jak działa?

Hipoteka bankowa zostaje ustanowiona na rzecz banku najczęściej w przypadku zakupu nieruchomości na kredyt, a czasem także zakupu droższego dobra ruchomego. To forma zabezpieczenia spłaty kredytu i obie strony wyrażają zgodę na jej ustanowienie (kredytobiorca i bank). Podobnym narzędziem zabezpieczającym spłatę wierzytelności jest hipoteka umowna, która może być ustanowiona na mocy umowy zawartej pomiędzy dwoma podmiotami na podstawie obopólnej zgody. Z kolei hipoteka przymusowa jest ustanawiana bez zgody dłużnika. O jej ustanowienie może ubiegać się wierzyciel w celu zabezpieczenia spłaty zobowiązania. O zastosowaniu tego narzędzia decyduje sąd w wyniku postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel ma prawo do wnioskowania o wprowadzenie zabezpieczania przymusowego w przypadku posiadania orzeczenia sądowego powstałego na skutek postępowania komorniczego, ugody sądu lub wyroku sądu polubownego, w niektórych przypadkach także postanowienia prokuratora. Możliwości te precyzyjnie definiowane są przez art. 777 Kodeksu Postępowania Cywilnego oraz art. 110 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Rodzajem tego zabezpieczenia jest hipoteka przymusowa łączna. Obejmuje ona nawet kilka nieruchomości dłużnika, których łączna wartość nie jest większa niż dług. Do 2011 roku w polskim porządku prawnym występowała także hipoteka przymusowa kaucyjna, jednak została zniesiona.

Hipoteka przymusowa – kto może być wierzycielem, a kto dłużnikiem?

Wierzycielem hipoteki przymusowej może być każdy podmiot, który na drodze postępowania sądowego otrzymał egzekucyjny wyrok wykonawczy umożliwiający wpis hipoteki. W przypadku przedsiębiorców i indywidualnych płatników ubezpieczeń społecznych wierzycielem może być Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS może ubiegać się sądowo o uzyskanie hipoteki przymusowej, jeśli płatnik nie płaci składek na ubezpieczenie społeczne.

Dłużnikiem w kontekście hipoteki przymusowej może zostać każdy, wobec kogo wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy i kto jest właścicielem nieruchomości mogącej stanowić zabezpieczenie spłaty długu.

Jak wykreślić hipotekę przymusową?

Wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wieczystej może odbyć się wyłącznie za zgodą wierzyciela. Powinna ona być przekazana na piśmie. Często oprócz zwrotu samego długu dłużnik ma obowiązek spłaty także wynikających z niego odsetek i innych ewentualnych kosztów. Po spłacie całości lub części długu (za zgodą wierzyciela) składa się wniosek do sądu o wykreślenie hipoteki przymusowej. Należy pamiętać, że podlega on opłacie sądowej wynoszącej kilkadziesiąt złotych.

Osoby, które dopiero szukają mieszkania, szczególnie powinny zwrócić uwagę na dział IV księgi wieczystej nieruchomości. To w niej znajdować się może wpis hipoteki przymusowej (lub innej). Taki wpis nie zostanie wykreślony tylko na podstawie zmiany właściciela, nieruchomość wciąż będzie zabezpieczała dług sprzedającego lokal. Z tego powodu mieszkania i domy mające taki wpis nie cieszą się zainteresowaniem klientów na rynku nieruchomości.

Powiązane artykuły

Na co zwrócić uwagę, wybierając produkt bankowy? Jak poradzić sobie w stresowych sytuacjach związanych z finansami osobistymi? Jak oszczędzać? Odpowiemy na każde pytanie dotyczące finansów i bankowości!
    Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

    Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

    Opole zajęło 10 miejsce w rankingu Najlepsze miasta dla...

    więcej

    Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

    Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

    Kielce znalazły się w pierwszej dziesiątce rankingu Najlepsze miasta...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Wrocław na 7 miejscu

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Wrocław na 7 miejscu

    „Wrocław miastem mądrym, pięknym, zasobnym – miastem, które jednoczy...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Olsztyn w pierwszej piątce

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Olsztyn w pierwszej piątce

    Olsztyn w rankingu Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019 zajął...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Toruń tuż za podium

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Toruń tuż za podium

    Drugie co do wielkości miasto województwa kujawsko-pomorskiego wypadło bardzo...

    więcej

    Jak bezpiecznie robić zakupy na AliExpress?

    Jak bezpiecznie robić zakupy na AliExpress?

    AliExpress nazywane często jest “chińskim Allegro”. Z jednej strony...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Poznań liderem!

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Poznań liderem!

    Poznań zajął pierwsze miejsce w rankingu Najlepsze Miasta dla...

    więcej

    Black Friday – gdzie szukać okazji?

    Black Friday – gdzie szukać okazji?

    Black Friday to zakupowy zwyczaj, który przyszedł do nas...

    więcej

    Raport Najlepsze miasta dla seniorów 2019

    Raport Najlepsze miasta dla seniorów 2019

    Nasze społeczeństwo starzeje się. Według danych GUS w 2018...

    więcej

    Ile kosztuje rozwód, jak długo trwa i co warto wiedzieć, przed złożeniem pozwu?

    Ile kosztuje rozwód, jak długo trwa i co warto wiedzieć, przed złożeniem pozwu?

    Do decyzji o rozwodzie jedni dojrzewają latami, inni podejmują...

    więcej

    Instrumenty finansowe i ich rodzaje – klasyfikacja instrumentów i rynków

    Instrumenty finansowe i ich rodzaje – klasyfikacja instrumentów i rynków

    Instrumenty finansowe są bezpośrednio związane z rynkami finansowymi. Zrozumienie...

    więcej

    Podpis elektroniczny – zwykły i kwalifikowany. Jak działa i dlaczego warto go mieć?

    Podpis elektroniczny – zwykły i kwalifikowany. Jak działa i dlaczego warto go mieć?

    Podpis elektroniczny to skuteczne narzędzie umożliwiające wiele czynności za...

    więcej

      15 najbardziej klimatycznych kawiarni w Warszawie

      15 najbardziej klimatycznych kawiarni w Warszawie

      Dzień bez kawy to dla Ciebie dzień stracony? Nie...

      więcej

      Zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach – co powinno zawierać? Sytuacje, w których trzeba je dostarczyć
      Leasing operacyjny a finansowy – jakie są różnice i który jest korzystniejszy?

      Leasing operacyjny a finansowy – jakie są różnice i który jest korzystniejszy?

      Leasing operacyjny i leasing finansowy są rozwiązaniami skierowanymi przede...

      więcej

      Dodaj komentarz

      Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *