Jak oprocentowanie w skali roku wpływa na zysk z lokat czy obligacji?

Oprocentowanie produktów oszczędnościowych, inwestycyjnych, a nawet kredytowych podawane jest w skali roku. Jakie to ma dla nas znaczenie? Jak to się przekłada na nasze realne zyski lub koszty? Sprawdziłam!
Jak oprocentowanie w skali roku wpływa na zysk z lokat czy obligacji?

Jest taka niepisana zasada, że oprocentowanie lokat, kont oszczędnościowych, obligacji, produktów inwestycyjnych, a nawet kredytów podaje się w skali roku czy w stosunku rocznym, to tak zwane oprocentowanie nominalne. Niestety, po pierwsze niewielu z nas zwraca na to uwagę, a po drugie, niewielu z nas wie, co to znaczy w skali roku i jak to się przekłada na realne zyski bądź koszty.

Co to jest oprocentowanie nominalne?

Oprocentowanie nominalne to procentowy zysk lub koszt produktu podawany w skali roku i bez uwzględnienia dodatkowych kosztów – można to porównać do wynagrodzenia brutto, czyli kwoty, której nigdy na swoim koncie nie ujrzymy.

Banki, podając oprocentowanie w stosunku rocznych, nie uwzględniają ani czasu inwestycji czy kredytu, a co za tym idzie – częstotliwości naliczanych odsetek, ani dodatkowych kosztów, w przypadku produktów oszczędnościowo-inwestycyjnych – 19-proc. podatku Belki, a w przypadku produktów kredytowych – kosztów okołokredytowych, tzn. prowizji czy dodatkowego ubezpieczenia.

Jak oprocentowanie nominalne przekłada się na nasze zyski lub koszty?

Jak się już pewnie domyślacie, różnica między oprocentowaniem nominalnym a oprocentowanie realny, czyli rzeczywistym zyskiem z inwestycji, czy RRSO, czyli rzeczywistym kosztem kredytu, zawsze wypada na naszą niekorzyść:

  • W przypadku lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy inwestycji te dodatkowe czynniki sprawiają, że oprocentowanie realne jest niższe niż oprocentowanie nominalne, a co za tym idzie – niższy jest zysk z naszych inwestycji.
  • W przypadku produktów kredytowych jest odwrotnie. Koszty okołokredytowe sprawiają, że RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania jest znacznie wyższa niż oprocentowanie nominalne, a co za tym idzie – wyższy jest koszt naszego kredytu.

Jak poznać oprocentowanie realne produktu oszczędnościowo-inwestycyjnego?

Obliczenie oprocentowania realnego lokat, kont oszczędnościowych, obligacji i inwestycji nie jest takie trudne. Aby poznać tę wartość, musisz wysokość oprocentowanie nominalnego, podzielić przez liczbę dni lub miesięcy w roku, zależnie od tego, czy okres trwania produktu podawany jest w miesiącach czy w dniach i pomnożyć przez czas jego trwania.

Case study: trzymiesięczna Lokata Happy z oprocentowaniem stałym 4,00% w skali roku, z kapitalizacją odsetek na koniec okresu umownego.

(4% : 12 )* 3 = 1%
tyle wynosi oprocentowanie realne Lokaty Happy

 Złóż wniosek o lokatę Happy

Nie zawsze jednak będzie tak, że realne oprocentowanie będzie niższe od nominalnego. Kiedy będzie inaczej? Wtedy, kiedy inwestycja będzie trwała dłużej niż rok – może tak być zarówno w przypadku lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy inwestycji, np. w condohotele.

Case study: w przypadku dwuletnich obligacji Skarbu Państwa oprocentowanych 2,10% w skali roku z roczną kapitalizacją odsetek oprocentowanie realne wyniesie w sumie 4,20 proc. Co więcej, zysk będzie jeszcze wyższy. Dlaczego? Załóżmy, że zainwestujemy 10 000 zł. W pierwszym roku oprocentowanie zostanie naliczane od wartości 10 000 zł, a w drugim roku od wartości 10 000 zł powiększonej o odsetki naliczone za pierwszy rok.

(2,10% :12)*24 = 4,20%
tyle wynosi oprocentowanie realne 2-letnich obligacji Skarbu Państwa

Jak poznać rzeczywiste oprocentowanie kredytu?

W przypadku kredytu sprawa jest jeszcze prostsza, bo tu nie trzeba niczego liczyć, a jedynie czytać ze zrozumieniem. Wystarczy zajrzeć do RRSO, czyli rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Pokaże nam ono, ile rzeczywiście będzie nas kosztowało zobowiązanie wraz z uwzględnieniem odsetek od zaciągniętego kredytu, prowizji za jego udzielenie, ubezpieczenia oraz okresu spłaty zobowiązania. Różnica między oprocentowaniem nominalnym a RRSO z reguły będzie niemała, ale to właśnie porównanie ofert na podstawie tego czynnika będzie bardziej miarodajne.

Jak obliczyć odsetki na podstawie oprocentowania w skali roku?

W przypadku kredytów oprocentowanie w skali roku pozwala nam policzyć jeszcze jedną wartość – odsetki. Jak? Obliczenie miesięcznych odsetek na podstawie oprocentowania w skali roku nie jest takie trudne. Załóżmy, że oprocentowanie kredytu w skali roku wynosi 5 proc., pamiętając jednocześnie o tym, że raty kredytu są płacone co miesiąc.

Ile zatem zapłacimy tych odsetek? Jak liczy to bank? Co miesiąc wylicza, ile zostało nam jeszcze pieniędzy do spłaty i od tej kwoty nalicza odsetki, biorąc pod uwagę roczne oprocentowanie kredytu oraz liczbę dni w danym miesiącu (gdy np. w danym miesiącu jest 31 dni, odsetki będą wyższe niż gdy w miesiącu jest np. 28 lub 30 dni). Do obliczeń zwykle przyjmuje się, że rok ma 365 dni.

W przypadku kredytów z ratami równymi, kwota raty zawierać będzie kwotę obliczonych odsetek, a pozostała część będzie stanowić spłatę kapitału. W krótszych miesiącach udział kapitału w racie będzie wyższy niż w miesiącach dłuższych (31-dniowych).

W przypadku kredytów z ratami malejącymi, kwota odsetek zostanie doliczona do stałej kwoty kapitału, spłacanej co miesiąc.

Case study: kredyt z kapitałem wielkości 100 tys. zł do spłaty, oprocentowaniem stałym 5%, a odsetki naliczone zostają za marzec (miesiąc 31-dniowy).

100.000zł x 0,05 x 31 / 365 = 424,65 zł
tyle wyniosą odsetki w kwietniu

Jak widzisz, oprocentowanie nominalne to wartość, która z rzeczywistymi zyskami czy kosztami ma niewiele wspólnego. Czy to źle, czy dobrze – nie nam to oceniać, bo taką zasadę prezentacji tego parametru przyjęto i tyle. Lepiej zamiast się oburzać, nauczyć się, jak się z tą wartością obchodzić, to znaczy, jak liczyć realne zyski czy koszty. Mam nadzieję, że powyższe wyjaśnienia pozwoliły Wam się zorientować w tej materii.

Fotografia: Kevin Grieve on Unsplash

Powiązane artykuły

Na co zwrócić uwagę, wybierając produkt bankowy? Jak poradzić sobie w stresowych sytuacjach związanych z finansami osobistymi? Jak oszczędzać? Odpowiemy na każde pytanie dotyczące finansów i bankowości!
    10 rzeczy, których nie było w poprzedniej dekadzie, a które dziś są naszą rzeczywistością

    10 rzeczy, których nie było w poprzedniej dekadzie, a które dziś są naszą rzeczywistością

    Uwielbiam noworoczne podsumowania minionych lat, szczególnie, gdy można to...

    więcej

    Prezent na roczek dla chłopca lub dziewczynki – co warto kupić?

    Prezent na roczek dla chłopca lub dziewczynki – co warto kupić?

    Szukasz prezentu na roczek dla chłopca lub dziewczynki? Pośród...

    więcej

    Thermomix – ile kosztuje i czy warto go kupić?

    Thermomix – ile kosztuje i czy warto go kupić?

    Gotuje, blenduje, sieka, uciera, miesza, waży, podgrzewa – to...

    więcej

    TOP 35 pomysłów na prezent dla taty, czyli co kupić ojcu na święta?
    Pomysły na prezent dla niego, czyli co kupić mężczyźnie, mężowi lub chłopakowi na święta?
    Co kupić mamie na święta?

    Co kupić mamie na święta?

    Ukochane osoby pragniemy obdarzać szczególnymi prezentami. Niezależnie od okazji,...

    więcej

    Pomysły na prezent dla niej czyli co kupić kobiecie, żonie lub dziewczynie na święta
    W co i jak inwestować pieniądze? – poradnik dla początkujących

    W co i jak inwestować pieniądze? – poradnik dla początkujących

    Inwestowanie na giełdzie papierów wartościowych wielu osobom może się...

    więcej

    Jak działa Twisto?

    Jak działa Twisto?

    Od pewnego czasu płacąc w internecie widzisz możliwość skorzystania...

    więcej

    Leasing konsumencki dla osób fizycznych – na samochód i nie tylko. Czy warto z niego skorzystać?
    Odwrócona hipoteka – kredyt hipoteczny, w którym to instytucja bankowa staje się kredytobiorcą

    Odwrócona hipoteka – kredyt hipoteczny, w którym to instytucja bankowa staje się kredytobiorcą

    Odwrócona hipoteka, czyli odwrócony kredyt hipoteczny, to produkt bankowy...

    więcej

    Ulga odsetkowa – kto może być beneficjentem i jak ją obliczyć? Czy ulga odsetkowa wciąż istnieje?
      Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

      Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

      Opole zajęło 10 miejsce w rankingu Najlepsze miasta dla...

      więcej

      Lakierowanie samochodu – ceny orientacyjne dla różnych wariantów. Czy warto zdecydować się na lakierowanie auta?
      Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

      Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

      Kielce znalazły się w pierwszej dziesiątce rankingu Najlepsze miasta...

      więcej

      Dodaj komentarz

      Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *