Jak oprocentowanie w skali roku wpływa na zysk z lokat czy obligacji?

Oprocentowanie produktów oszczędnościowych, inwestycyjnych, a nawet kredytowych podawane jest w skali roku. Jakie to ma dla nas znaczenie? Jak to się przekłada na nasze realne zyski lub koszty? Sprawdziłam!
Jak oprocentowanie w skali roku wpływa na zysk z lokat czy obligacji?

Jest taka niepisana zasada, że oprocentowanie lokat, kont oszczędnościowych, obligacji, produktów inwestycyjnych, a nawet kredytów podaje się w skali roku czy w stosunku rocznym, to tak zwane oprocentowanie nominalne. Niestety, po pierwsze niewielu z nas zwraca na to uwagę, a po drugie, niewielu z nas wie, co to znaczy w skali roku i jak to się przekłada na realne zyski bądź koszty.

Co to jest oprocentowanie nominalne?

Oprocentowanie nominalne to procentowy zysk lub koszt produktu podawany w skali roku i bez uwzględnienia dodatkowych kosztów – można to porównać do wynagrodzenia brutto, czyli kwoty, której nigdy na swoim koncie nie ujrzymy.

Banki, podając oprocentowanie w stosunku rocznych, nie uwzględniają ani czasu inwestycji czy kredytu, a co za tym idzie – częstotliwości naliczanych odsetek, ani dodatkowych kosztów, w przypadku produktów oszczędnościowo-inwestycyjnych – 19-proc. podatku Belki, a w przypadku produktów kredytowych – kosztów okołokredytowych, tzn. prowizji czy dodatkowego ubezpieczenia.

Jak oprocentowanie nominalne przekłada się na nasze zyski lub koszty?

Jak się już pewnie domyślacie, różnica między oprocentowaniem nominalnym a oprocentowanie realny, czyli rzeczywistym zyskiem z inwestycji, czy RRSO, czyli rzeczywistym kosztem kredytu, zawsze wypada na naszą niekorzyść:

  • W przypadku lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy inwestycji te dodatkowe czynniki sprawiają, że oprocentowanie realne jest niższe niż oprocentowanie nominalne, a co za tym idzie – niższy jest zysk z naszych inwestycji.
  • W przypadku produktów kredytowych jest odwrotnie. Koszty okołokredytowe sprawiają, że RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania jest znacznie wyższa niż oprocentowanie nominalne, a co za tym idzie – wyższy jest koszt naszego kredytu.

Jak poznać oprocentowanie realne produktu oszczędnościowo-inwestycyjnego?

Obliczenie oprocentowania realnego lokat, kont oszczędnościowych, obligacji i inwestycji nie jest takie trudne. Aby poznać tę wartość, musisz wysokość oprocentowanie nominalnego, podzielić przez liczbę dni lub miesięcy w roku, zależnie od tego, czy okres trwania produktu podawany jest w miesiącach czy w dniach i pomnożyć przez czas jego trwania.

Case study: trzymiesięczna Lokata Happy z oprocentowaniem stałym 4,00% w skali roku, z kapitalizacją odsetek na koniec okresu umownego.

(4% : 12 )* 3 = 1%
tyle wynosi oprocentowanie realne Lokaty Happy

 Złóż wniosek o lokatę Happy

Nie zawsze jednak będzie tak, że realne oprocentowanie będzie niższe od nominalnego. Kiedy będzie inaczej? Wtedy, kiedy inwestycja będzie trwała dłużej niż rok – może tak być zarówno w przypadku lokat, kont oszczędnościowych, obligacji czy inwestycji, np. w condohotele.

Case study: w przypadku dwuletnich obligacji Skarbu Państwa oprocentowanych 2,10% w skali roku z roczną kapitalizacją odsetek oprocentowanie realne wyniesie w sumie 4,20 proc. Co więcej, zysk będzie jeszcze wyższy. Dlaczego? Załóżmy, że zainwestujemy 10 000 zł. W pierwszym roku oprocentowanie zostanie naliczane od wartości 10 000 zł, a w drugim roku od wartości 10 000 zł powiększonej o odsetki naliczone za pierwszy rok.

(2,10% :12)*24 = 4,20%
tyle wynosi oprocentowanie realne 2-letnich obligacji Skarbu Państwa

Jak poznać rzeczywiste oprocentowanie kredytu?

W przypadku kredytu sprawa jest jeszcze prostsza, bo tu nie trzeba niczego liczyć, a jedynie czytać ze zrozumieniem. Wystarczy zajrzeć do RRSO, czyli rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Pokaże nam ono, ile rzeczywiście będzie nas kosztowało zobowiązanie wraz z uwzględnieniem odsetek od zaciągniętego kredytu, prowizji za jego udzielenie, ubezpieczenia oraz okresu spłaty zobowiązania. Różnica między oprocentowaniem nominalnym a RRSO z reguły będzie niemała, ale to właśnie porównanie ofert na podstawie tego czynnika będzie bardziej miarodajne.

Jak obliczyć odsetki na podstawie oprocentowania w skali roku?

W przypadku kredytów oprocentowanie w skali roku pozwala nam policzyć jeszcze jedną wartość – odsetki. Jak? Obliczenie miesięcznych odsetek na podstawie oprocentowania w skali roku nie jest takie trudne. Załóżmy, że oprocentowanie kredytu w skali roku wynosi 5 proc., pamiętając jednocześnie o tym, że raty kredytu są płacone co miesiąc.

Ile zatem zapłacimy tych odsetek? Jak liczy to bank? Co miesiąc wylicza, ile zostało nam jeszcze pieniędzy do spłaty i od tej kwoty nalicza odsetki, biorąc pod uwagę roczne oprocentowanie kredytu oraz liczbę dni w danym miesiącu (gdy np. w danym miesiącu jest 31 dni, odsetki będą wyższe niż gdy w miesiącu jest np. 28 lub 30 dni). Do obliczeń zwykle przyjmuje się, że rok ma 365 dni.

W przypadku kredytów z ratami równymi, kwota raty zawierać będzie kwotę obliczonych odsetek, a pozostała część będzie stanowić spłatę kapitału. W krótszych miesiącach udział kapitału w racie będzie wyższy niż w miesiącach dłuższych (31-dniowych).

W przypadku kredytów z ratami malejącymi, kwota odsetek zostanie doliczona do stałej kwoty kapitału, spłacanej co miesiąc.

Case study: kredyt z kapitałem wielkości 100 tys. zł do spłaty, oprocentowaniem stałym 5%, a odsetki naliczone zostają za marzec (miesiąc 31-dniowy).

100.000zł x 0,05 x 31 / 365 = 424,65 zł
tyle wyniosą odsetki w kwietniu

Jak widzisz, oprocentowanie nominalne to wartość, która z rzeczywistymi zyskami czy kosztami ma niewiele wspólnego. Czy to źle, czy dobrze – nie nam to oceniać, bo taką zasadę prezentacji tego parametru przyjęto i tyle. Lepiej zamiast się oburzać, nauczyć się, jak się z tą wartością obchodzić, to znaczy, jak liczyć realne zyski czy koszty. Mam nadzieję, że powyższe wyjaśnienia pozwoliły Wam się zorientować w tej materii.

Fotografia: Kevin Grieve on Unsplash

Powiązane artykuły

Na co zwrócić uwagę, wybierając produkt bankowy? Jak poradzić sobie w stresowych sytuacjach związanych z finansami osobistymi? Jak oszczędzać? Odpowiemy na każde pytanie dotyczące finansów i bankowości!
    Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

    Najlepsze miasta dla seniorów 2019: Opole zamyka pierwszą dziesiątkę

    Opole zajęło 10 miejsce w rankingu Najlepsze miasta dla...

    więcej

    Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

    Raport Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Kielce na 8 miejscu

    Kielce znalazły się w pierwszej dziesiątce rankingu Najlepsze miasta...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Wrocław na 7 miejscu

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Wrocław na 7 miejscu

    „Wrocław miastem mądrym, pięknym, zasobnym – miastem, które jednoczy...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Olsztyn w pierwszej piątce

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Olsztyn w pierwszej piątce

    Olsztyn w rankingu Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019 zajął...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Toruń tuż za podium

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Toruń tuż za podium

    Drugie co do wielkości miasto województwa kujawsko-pomorskiego wypadło bardzo...

    więcej

    Jak bezpiecznie robić zakupy na AliExpress?

    Jak bezpiecznie robić zakupy na AliExpress?

    AliExpress nazywane często jest “chińskim Allegro”. Z jednej strony...

    więcej

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Poznań liderem!

    Ranking Najlepsze Miasta dla Seniorów 2019: Poznań liderem!

    Poznań zajął pierwsze miejsce w rankingu Najlepsze Miasta dla...

    więcej

    Black Friday – gdzie szukać okazji?

    Black Friday – gdzie szukać okazji?

    Black Friday to zakupowy zwyczaj, który przyszedł do nas...

    więcej

    Raport Najlepsze miasta dla seniorów 2019

    Raport Najlepsze miasta dla seniorów 2019

    Nasze społeczeństwo starzeje się. Według danych GUS w 2018...

    więcej

    Ile kosztuje rozwód, jak długo trwa i co warto wiedzieć, przed złożeniem pozwu?

    Ile kosztuje rozwód, jak długo trwa i co warto wiedzieć, przed złożeniem pozwu?

    Do decyzji o rozwodzie jedni dojrzewają latami, inni podejmują...

    więcej

    Jak oszczędzać wodę?

    Jak oszczędzać wodę?

    Woda. Związek chemiczny, z którego składamy się w 80%...

    więcej

    Instrumenty finansowe i ich rodzaje – klasyfikacja instrumentów i rynków

    Instrumenty finansowe i ich rodzaje – klasyfikacja instrumentów i rynków

    Instrumenty finansowe są bezpośrednio związane z rynkami finansowymi. Zrozumienie...

    więcej

    Podpis elektroniczny – zwykły i kwalifikowany. Jak działa i dlaczego warto go mieć?

    Podpis elektroniczny – zwykły i kwalifikowany. Jak działa i dlaczego warto go mieć?

    Podpis elektroniczny to skuteczne narzędzie umożliwiające wiele czynności za...

    więcej

      15 najbardziej klimatycznych kawiarni w Warszawie

      15 najbardziej klimatycznych kawiarni w Warszawie

      Dzień bez kawy to dla Ciebie dzień stracony? Nie...

      więcej

      Zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach – co powinno zawierać? Sytuacje, w których trzeba je dostarczyć

      Dodaj komentarz

      Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *