Czym jest pieniądz fiducjarny? Przykłady

Pieniądz fiducjarny to środek płatniczy, który sam w sobie nie ma wartości handlowej, czyli nie jest gwarantowany istniejącym dobrem materialnym, np. kruszcem. Opiera się natomiast na akcie prawnym, zazwyczaj wydanym przez państwo lub unię państw. Czym dokładnie jest pieniądz fiducjarny i jakie są jego przykłady?
Czym jest pieniądz fiducjarny? Przykłady

Pieniądz fiducjarny opiera swoją wartość na zaufaniu do emitenta, czyli podmiotu emitującego środek płatniczy. Emitent posiada zwykle monopol na tworzenie i wprowadzanie do obrotu pieniądza fiducjarnego. W przypadku waluty państwowej gwarancję stanowi stały popyt na środek płatniczy, który zapewnia między innymi krajowy system podatkowy.

Pieniądz fiducjarny a inne rodzaje pieniądza

Przed powstaniem pieniędzy ludzkość do nabywania i zbywania dóbr wykorzystywała barter, czyli wymianę towaru za towar. Gdy członek społeczności chciał kupić worek pszenicy, musiał dać właścicielowi ziarna coś w zamian, na przykład skórę lub mięso. Dopiero lepiej rozwinięte cywilizacje dostrzegły niedoskonałości barteru (m.in. natychmiastową konieczność wymiany dóbr) i zaczęły korzystać z tak zwanych płacideł.

Płacidłem mogła być np. sól, nasiona kakaowca albo egzotyczne przyprawy. Tam, gdzie prowadzono wojny, rolę płacidła przejmowała broń. Jednak większość rozwiniętych cywilizacji korzystała z tzw. pieniądza kruszcowego, bitego ze srebra lub złota.

Waluta, która powstała po pieniądzu kruszcowym, to reprezentowany pieniądz towarowy, czyli certyfikat (papier wartościowy) lub banknot wymienialny na srebro czy złoto. Jego wartość była gwarantowana rezerwą kruszcową, która znajdowała się w skarbcu państwa lub innym, równie bezpiecznym miejscu.

RODZAJE PIENIĄDZA W KOLEJNOŚCI CHRONOLOGICZNEJ
1. Wymiana barterowa.

2. Pieniądz towarowy – np. sól kamienna, tytoń.

3. Pieniądz kruszcowy – bity z metali szlachetnych (srebro, złoto).

4. Reprezentatywny pieniądz towarowy – papiery wartościowe lub banknoty wymienialne na kruszec.

5. Pieniądz fiducjarny.

Powstanie pieniądza fiducjarnego

Międzynarodowy system walutowy oparty na kruszcu działał do 1971 roku, kiedy to amerykański prezydent Richard Nixon zadecydował, że jego kraj nie będzie już wymieniał dolara na złoto. W związku z tym, że dolar był wtedy najsilniejszym pieniądzem świata, słabiej rozwinięte kraje chętnie wymieniały swoje waluty na dolara, tworząc tym samym rezerwę opartą na złocie bez konieczności jego gromadzenia. Decyzja Richarda Nixona wpłynęła więc na całą światową gospodarkę i zapoczątkowała istnienie pieniądza fiducjarnego.

Czym jest pieniądz fiducjarny?

Pieniądz fiducjarny jest legalnym środkiem płatniczym, którego wartość nie jest gwarantowana dobrem materialnym, np. srebrem lub złotem, ale aktem prawnym wydanym przez państwo i zaufaniem wobec emitenta (podmiotu emitującego pieniądz). Walutę tę można rozpoznać po kilku charakterystycznych cechach:

  • pieniądz fiducjarny emitowany jest przez monopolistę – jest to zazwyczaj bank centralny danego kraju;
  • popyt na walutę zapewniają instytucje państwowe – obieg pieniądza fiducjarnego gwarantowany jest przez systemy stworzone przez państwo – przykładem jest system podatkowy, który wymusza na płatniku rozliczanie podatków w walucie krajowej;
  • waluta przybiera formę banknotów lub bilonu – warto wspomnieć, że monety oraz pieniądz papierowy nie mogą być wykonane z materiałów, których wartość byłaby wyższa niż wartość nominalna waluty.

Przykłady pieniądza fiducjarnego

Obecnie każda waluta na świecie jest pieniądzem fiducjarnym. Wyłączeniu nie podlega nawet tak stabilna waluta, jaką jest frank szwajcarski – on również nie posiada gwarancji w postaci dóbr materialnych.

Wbrew temu, co się powszechnie uważa, kryptowaluty to także rodzaj pieniądza fiducjarnego. Różnica polega na tym, że emitentem nie jest państwo, a rozbudowany i rozproszony system komputerowy, który pełni rolę monopolisty i reguluje dostępność kryptowalut na wirtualnym rynku finansowym.

Powiązane artykuły

Na co zwrócić uwagę, wybierając produkt bankowy? Jak poradzić sobie w stresowych sytuacjach związanych z finansami osobistymi? Jak oszczędzać? Odpowiemy na każde pytanie dotyczące finansów i bankowości!
Podsumowanie 2020 roku: jaki był to rok z perspektywy finansowej?

Podsumowanie 2020 roku: jaki był to rok z perspektywy finansowej?

Koniec roku to czas podsumowań. 2020 był rokiem, który...

więcej

Black Friday 2020 – gdzie szukać okazji?

Black Friday 2020 – gdzie szukać okazji?

Black Friday to zakupowy zwyczaj, który przyszedł do nas...

więcej

Black Friday czy Fake Friday – czy warto kupować podczas święta zakupów?

Black Friday czy Fake Friday – czy warto kupować podczas święta zakupów?

Szaleństwo zakupowe podczas Black Week to norma. Tegoroczny Black...

więcej

Budżet Polski – na co wydawane są pieniądze podatników

Budżet Polski – na co wydawane są pieniądze podatników

Co roku ustalany jest budżet Polski na dany rok...

więcej

Przewinienia spółek na GPW: krachy i manipulacje akcjami

Przewinienia spółek na GPW: krachy i manipulacje akcjami

Inwestowanie na giełdzie to okazja do zarobku i pomnażania...

więcej

10 największych platform zakupowych na świecie (w tym Allegro!)

10 największych platform zakupowych na świecie (w tym Allegro!)

Zakupy online stały się nieodzownym elementem naszego życia. Ich...

więcej

Księgowość online – dla kogo jest to rozwiązanie i ile kosztuje

Księgowość online – dla kogo jest to rozwiązanie i ile kosztuje

Prowadzisz działalność gospodarczą, więc zapewne korzystasz z usług księgowych,...

więcej

Kredyt we frankach – sprawdź czy możesz uzyskać odszkodowanie!

Kredyt we frankach – sprawdź czy możesz uzyskać odszkodowanie!

Według danych BIK, na koniec 2019 r. Frankowicze...

więcej

Co motywuje Polaków do oszczędzania?

Co motywuje Polaków do oszczędzania?

Polacy zapytani o to, co jest dla nich skuteczną...

więcej

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Łódź na 6. miejscu

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Łódź na 6. miejscu

Łódź zajęła szóste miejsce w rankingu Najlepsze miasta do...

więcej

Najlepsze Miasta do studiowania 2020: Gdańsk na 5. miejscu

Najlepsze Miasta do studiowania 2020: Gdańsk na 5. miejscu

Gdańsk to jedno z Najlepszych miast do studiowania 2020...

więcej

Najlepsze miasta do studiowania 2020: 4. miejsce Wrocławia

Najlepsze miasta do studiowania 2020: 4. miejsce Wrocławia

Wrocław znalazł się tuż za podium Rankingu Najlepsze miasta...

więcej

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Poznań na trzecim miejscu

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Poznań na trzecim miejscu

Poznań zajął trzecie miejsce w Rankingu Najlepsze miasta do...

więcej

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Kraków wiceliderem

Najlepsze miasta do studiowania 2020: Kraków wiceliderem

Kraków zajął drugie miejsce w rankingu Najlepsze miasta do...

więcej

Najlepsze Miasta do studiowania 2020: Warszawa na 1. miejscu!

Najlepsze Miasta do studiowania 2020: Warszawa na 1. miejscu!

Warszawa zajęła pierwsze miejsce w rankingu Najlepsze Miasta do...

więcej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *